...Een favoriet citaat: «Sommige kunstenaars beelden de zon af als een gele vlek, anderen transformeren een gele vlek tot de zon.» Dit gezegde zou afkomstig zijn uit de pen van Pablo Picasso.
Een fenomeen van superlatieven
Excentriek, gedurfd, temperamentvol en markant — voor velen is hij het symbool en de belichaming van de twintigste-eeuwse schilderkunst. Zijn naam is al lang synoniem geworden met een getalenteerde kunstenaar. En zijn figuur is voortdurend omgeven door superlatieven: de beroemdste, de meest originele, de meest herkenbare en de meest invloedrijke kunstenaar in de geschiedenis.
Genie: het oordeel van de statistieken
- Een van de duurste schilderijen ter wereld (onder de werken die ooit zijn verkocht) is «De Vrouwen van Algiers» van Pablo Picasso. Veiling bij Christie's. Ongeveer 180 miljoen dollar.
- De meest productieve kunstenaar ter wereld. Dit feit is trouwens opgenomen in het Guinness Book of World Records: 13.500 schilderijen, 100.000 prenten, 34.000 boekillustraties, honderden sculpturen en keramische werken. In totaal — ongeveer 150.000 kunstwerken!
- En nu we het toch over superlatieven hebben, is hij ook de meest «gestolen» (excuus voor het neologisme) kunstenaar ter wereld. Honderden van zijn doeken zijn nog altijd vermist. In zekere zin is ook dit een compliment!
«Inspiratie bestaat, maar ze moet ons aan het werk vinden.» — Pablo Picasso.
...En dus, «Meisje op een bal» — Pablo Picasso, 1905.
Een wereld zonder intriges en ijdelheid
Tederheid, een gevoel van luchtigheid, roze, hemelsblauwe en parelmoertinten — dit is wat de toeschouwer meteen «omarmt» en uitnodigt in een sfeer van bijzondere behaaglijkheid, de natuurlijke orde der dingen.
In deze wereld haast niemand zich ergens heen.
In deze wereld bestaan intriges niet.
In deze wereld strijdt niemand en speelt niemand spelletjes met een ander.
Alles en iedereen is op zijn plaats, zonder ooit aanspraak te maken op die van een ander.
Er is hier geen valsheid of komediespel, hoewel het een circus is.
En misschien is het juist deze oprechtheid die het «kostbare prisma» vormt waardoor we naar dit veelgeprezen meesterwerk kijken. Evenals de volmaakte harmonie, samenhang en balans van een wereld waarin de een niet zonder de ander kan bestaan.
Het contrast tussen instabiliteit en stilstand. Een spel van kwetsbaarheid en kracht. Een balans van jeugd en rijpheid, van hoop en doem. Een synthese van Pablo Picasso's «Blauwe» periode — met haar melancholie, verdriet en rouw — en zijn «Roze» periode, licht en optimistisch.
Sedes Fortunae rotunda, Sedes Virtutis quadrata
Critici, kunsthistorici, kunstexperts… hun doel, hun missie is niet alleen om meesterwerken vanuit een artistiek perspectief te analyseren, maar ook om ze te voorzien van een betekenis die wellicht niet eens bekend was bij de briljante makers van deze werken. Een van de interpretaties van Pablo Picasso's «Meisje op een bal» is het idee dat de bol het voetstuk is van Fortuna, de godin van het lot. Een symbool van de instabiliteit, de ongrijpbaarheid van het menselijk geluk. De kubus is het voetstuk van de deugd.
Geleerden citeren de Latijnse spreuk: «Sedes Fortunae rotunda, Sedes Virtutis quadrata» (de zetel van Fortuna is rond, en de zetel van de Deugd is vierkant).
Pablo Picasso: «Meisje op een bal»
Claude Debussy, «Het meisje met het vlaskleurige haar»
De componist schrijft: «Muziek is geen uitdrukking van gevoelens, het zijn de gevoelens zelf.»
En we horen, we voelen de oneindige schakeringen, nuances en halftonen waaruit deze «aquarelachtige» schoonheid geweven lijkt te zijn.
En we realiseren ons dat de volmaaktheid van dit beeld niet schuilt in portretgelijkenis, maar juist in de ongrijpbaarheid van contouren, in kristallijne helderheid, in de geur van de lucht en in de broze delicatesse van haar klankatmosfeer.
«Muziek is de stilte tussen de noten.» — Claude Debussy.