DE ARTMANAGER VAN DE 19E EEUW
Ten eerste — en dit onderwerp is zelfs vandaag de dag bijzonder relevant en werkelijk belangrijk: Archip Ivanovitsj Koeindzji is een Oekraïense kunstenaar!
Ten tweede moet zijn figuur in de kunst worden gezien als een van de meest briljante genieën van het landschapsgenre, als een zelfvoorzienende и intrinsiek waardevolle stroming in de schilderkunst. Elk van zijn werken spreekt tot ons met de ware geest van de natuur, de filosofie van de natuur.
Ten derde: een getalenteerd persoon is, zoals men zegt, in alles getalenteerd. In onze tijd zou Archip Koeindzji dan ook een succesvolle artmanager, promotor of producent kunnen zijn… en de geschiedenis van het schilderij «Maannacht aan de Dnjepr» bevestigt dit ten zeerste.
Nooit eerder was het iemand gelukt om de gehele (!) bonte samenleving met intrige te betoveren: estheten, collega's, ambtenaren, nieuwsgierigen en kunstkenners.
HET RAADSEL VAN ÉÉN SCHILDERIJ
Nooit eerder had iemand zo’n ongebruikelijke expositie georganiseerd — een solotentoonstelling van één enkel schilderij.
Alleen dit schilderij.
De ramen waren afgedekt.
Het licht werd erop gericht.
En het — straalt!
Deze unieke, betoverende gloed, tegelijkertijd vervuld van de adembenemende stilte van de Oekraïense nacht en een ‘Gogoliaanse mystiek’, werd het grootste mysterie voor de kijker. Maar liefst 13.000 bezoekers kwamen om dit raadsel op te lossen, om het geheim van het ‘Koeindzji-maanlicht’ te ontdekken! Een ongelooflijk aantal voor de 19e eeuw! De menigte was fantastisch!
Mensen hielden strikt toezicht op de naleving van de wachtrij (tja, natuurlijk…) en de beperkte tijd die men bij het doek mocht doorbrengen. Er werden bepaalde ‘tijdsloten’ vastgesteld, om maar eens een term uit de moderne taal, mode en cultuur te gebruiken…
En degenen die eindelijk het schilderij bereikten, knepen letterlijk hun ogen dicht door die schittering, door dat holografische effect.
De roddels verspreidden zich razendsnel:
- Sceptici zeiden: «Het is bedrog! Het schilderij is op glas gemaakt. Er staat een lamp achter het doek!»
- Mystici zeiden: «Het is toverij, magie! Het schilderij is gemaakt met maanlichtverf op basis van parelmoer!»
- «Het is wetenschappelijke vooruitgang, het resultaat van chemische experimenten» — zeiden wetenschappers die wisten van Koeindzji’s vriendschap met Mendelejev.
In ieder geval zweeg niemand! Hier zie je het: de ‘kracht van PR’ vermenigvuldigd met de ‘kracht van kunst’!
Tegenwoordig is precies bekend hoe Koeindzji dit deed. Er is een hele lijst van progressieve, innovatieve en experimentele technieken en methoden. Een van de ingrediënten die de kunstenaar bijvoorbeeld aan zijn verf toevoegde, was bitumen — een bestanddeel van het moderne asfalt…
Maar! Geen enkele kunststudie, hoe volmaakt ook, is in staat om antwoord te geven op de vraag — niet hóé, maar waarom. Waarom is dit een echt meesterwerk?
ARCHIP KOEINDZJI — “MAANNACHT AAN DE DNJEPR”
En muziek zal ons helpen bij onze reflecties.
Stanislav Ljoedkevytsj is een ‘mens-tijdperk’!, niet alleen omdat hij zijn 100-jarig jubileum mocht vieren, maar vooral vanwege zijn betekenis voor de geschiedenis van de Oekraïense muziekkunst.
Onder de werken van de componist was en blijft «Een oud lied» een bijzondere pagina. Eenvoudig en ontroerend bezingt het zonder woorden iets heel eigens, iets gezelligs, begrijpelijks en hartsnabij. Uit elke noot spreekt tederheid, vrede en warmte.